Sivas’ta 3 Bin Yıllık Hitit Arşivi Keşfedildi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sivas Kayalıpınar kazılarında 131 çivi yazılı tabletin keşfedildiğini açıkladı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yapılan açıklamaya göre Sivas Kayalıpınar’da gerçekleştirilen kazı çalışmaları kapsamında tarihi değiştirecek önemli bir buluntuya ulaşıldı. Antik dönemde Šamuḫa olarak bilinen bölgede sürdürülen 2026 yılı kazılarında, Kral II. Tudhaliya dönemine tarihlenen çok sayıda çivi yazılı eser gün yüzüne çıkarıldı.
Gerçekleştirilen son çalışmalarla birlikte toplam 131 yeni çivi yazılı tablet ve parçası ele geçirildi. Geçtiğimiz sezon bulunan eserlerin de eklenmesiyle bölgedeki toplam tablet sayısı 184’e ulaştı. Bu gelişmeyle birlikte Kayalıpınar’daki kraliyet arşivi, 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olma unvanını kazandı.
Binlerce Yıllık Devlet ve Yaşam İzleri
Hititçe ve Hurrice dillerinde kaleme alınmış olan bu belgeler, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine ait toplumsal ve siyasi yapıyı gözler önüne seriyor. Dönemin devlet yönetim mekanizmaları, askerî stratejileri, inanç sistemleri ve kraliyet ailesinin günlük yaşamına dair pek çok detay bu belgeler sayesinde doğrudan günümüze ulaşıyor.
Elde edilen tabletler arasında dönemin sosyal yaşamını ve sağlık koşullarını yansıtan dikkat çekici kayıtlar da yer alıyor. Şehirden şehre yayılan ve özellikle çocukları ile bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgının izleri bu belgelerde kendine yer buluyor. Ayrıca hastalanan bir bebek prensesin sağlık süreci, vefatı ve ardından düzenlenen cenaze ritüeline ilişkin ayrıntılar da kayıtlarda geçiyor.
Askerî Yazışmalar ve Kehanet Uygulamaları
Arşivdeki belgeler yalnızca saray içi yaşamı değil, aynı zamanda dış politikayı ve askerî güvenliği de aydınlatıyor. Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin krala gönderdiği mektuplarda, düşman tehdidine karşı acil olarak asker, at ve savaş arabası talep edildiği görülüyor. Mektuplarda ayrıca yardım ulaşmaması durumunda ordunun yok olabileceğine dair ciddi uyarıların yapıldığı belirtiliyor.
Koleksiyonda yer alan bir diğer önemli grup ise kuş falcılarının gözlemlerini ve izledikleri güzergâhları kaydettiği tabletlerden oluşuyor. Bu belgeler, Hititlerin kehanet uygulamaları hakkında daha önce bilinmeyen pek çok detayı bilim dünyasının hizmetine sunuyor.
Tarihî niteliği yüksek bu eşsiz arşiv; Hitit tarihi, dinî uygulamalar, dilin evrimi ve kâtiplik kültürü gibi geniş bir yelpazede yeni araştırmaların önünü açıyor. Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişini ve hafızasını bilimsel yöntemlerle gün yüzüne çıkarma çalışmaları kararlılıkla sürdürülüyor.




