Yeni yayımlanan kapsamlı bir bilimsel çalışma, egzersiz depresyon tedavisinde sanılandan çok daha güçlü bir rol oynayabileceğini ortaya koydu. Bulgulara göre düzenli fiziksel aktivite, bazı durumlarda psikolojik terapi ve ilaç tedavisi kadar etkili olabiliyor.
Cochrane Derlemesi Ne Diyor?
Kâr amacı gütmeyen saygın araştırma kuruluşu Cochrane, depresyon tanısı almış yaklaşık 5 bin yetişkini kapsayan 73 klinik çalışmayı inceleyen yeni bir derleme yayımladı.
Derleme sonuçları; enerji kaybı, üzüntü, uyku sorunları ve umutsuzluk gibi depresif belirtilerin azaltılmasında egzersiz ile standart tedaviler arasında çok az ya da hiç fark olmadığını gösterdi.
“Egzersiz Güvenli ve Erişilebilir Bir Seçenek”
Derlemenin başyazarı ve University of Lancashire profesörlerinden Andrew Clegg, egzersizin depresyon belirtilerini yönetmede güvenli ve erişilebilir bir seçenek sunduğunu belirtti.
Clegg’e göre çalışmanın en önemli mesajlarından biri, insanların sürdürebileceği ve benimseyebileceği depresyonla mücadele yöntemlerinin bulunmasının kritik öneme sahip olması.
Uzmanlardan Uyarı: Kanıtlar Hâlâ Sınırlı
Araştırmacılar, sonuçların umut verici olmasına rağmen bu alandaki yüksek kaliteli klinik çalışmaların sayısının hâlâ yetersiz olduğuna dikkat çekiyor. İncelenen çalışmaların büyük bölümünün 100’den az katılımcı içermesi, uzun vadeli etkiler konusunda net sonuçlara ulaşmayı zorlaştırıyor.
Küresel Depresyon Yükü Artıyor
Bu bulgular, küresel ölçekte giderek artan depresyon vakalarının gölgesinde geldi. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre depresyon, dünya genelinde hastalık ve engelliliğin önde gelen nedenlerinden biri ve 280 milyondan fazla insanı etkiliyor.
Hangi Egzersizler Daha Faydalı?
Derleme, belirli bir egzersiz türünün diğerlerinden açık biçimde daha üstün olduğunu göstermiyor. Ancak bazı dikkat çekici noktalar öne çıkıyor:
-
Hafif ila orta şiddette egzersiz yapanlar, yoğun egzersiz yapanlara kıyasla daha fazla fayda bildiriyor
-
13 ila 36 seanslık programlar daha belirgin iyileşmeyle ilişkilendiriliyor
-
Aerobik ve direnç (kuvvet) egzersizlerini birlikte içeren programlar daha etkili bulunuyor
Yoga, qigong ve esneme gibi egzersiz türleri bu analiz kapsamında yer almadı. Araştırmacılar, bu alanların ayrıca incelenmesi gerektiğini vurguluyor.
Klinik Rehberler Egzersizi Öneriyor
Egzersizin depresyon tedavisinde kullanılması, birçok sağlık sisteminde halihazırda yaygın bir uygulama.
-
European Psychiatric Association, özellikle orta ve yüksek şiddette fiziksel aktiviteyi öneriyor
-
National Institute for Health and Care Excellence, eğitimli bir uygulayıcı eşliğinde en az 10 haftalık grup egzersizlerini tavsiye ediyor
-
Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments, hafif ve orta depresyonda egzersizi tek başına; ağır vakalarda ise ilaç ve terapiyle birlikte öneriyor
Sık Sorulan Sorular
Egzersiz depresyon tedavisinde tek başına yeterli mi?
Hafif ve orta düzey depresyonda bazı kişiler için yeterli olabilir; ağır vakalarda genellikle terapi ve ilaçla birlikte öneriliyor.
Her egzersiz aynı etkiyi gösterir mi?
Hayır. Hafif–orta şiddette ve düzenli yapılan egzersizlerin daha etkili olduğu görülüyor.
Egzersizin etkisi kalıcı mı?
Uzmanlara göre bu sorunun net yanıtı için daha uzun süreli ve geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç var.
Sonuç
Bilimsel veriler, egzersizin depresyon belirtilerini azaltmada güçlü bir araç olabileceğini gösteriyor. Terapi ve ilaç tedavisine erişimin zor olduğu ya da tercih edilmediği durumlarda egzersiz, güvenli ve ulaşılabilir bir alternatif olarak öne çıkıyor. Ancak uzmanlar, kişiye özel yaklaşımın ve profesyonel değerlendirmelerin önemini vurguluyor.
